Cervical Dystonia

Definition

•   Abnormal head and neck posture caused by tonic involuntary contractions in a set of cervical muscles

•   Previously called:  Spasmodic torticollis

Epidemiology

•   M:F 1:1.2

•   Can occur at any age – peak 41yrs

Aetiology/pathophysiology

•   Previous thought to be psychogenic

•   Dystonia – cortical origin

•   Primary

o   Idiopathic

o   Genetic

•   Secondary

o   Neuroleptic medication exposure

o   Trauma

Clinical

•   Usually insidious onset, sometimes more sudden

•   Usually plateaus after 5 years

•   May have a sensory trick “geste antagoniste”

•   Neck pain common (70-80%)

Classification

•   Direction of movement:

o   Latero-

o   Retro-

o   Antero-

o   Torti- (rotation)

•   Axis of rotation:

o   Base of neck – collis

o   Base of skull – caput

Treatment – Botox

•   First line treatment for most patients

•   First published cases 1985

•   Multiple clinical trials (including RCTs)

o   Improvement in dystonia rating scales of 10-50%

•   Onset of effect 3-12 days, lasts ~ 3months

•   Possible side effects

o   Allergic reaction

o   Injection site pain

o   Bleeding or bruising

o   Infection

o   Dry mouth

o   Dysphagia

o   Neck pain

o   Headache

o   Neuropraxia

•   Assessment of dystonia

o   With head in relaxed position

o   Attempting to hold head in neutral position

o   Walking/sitting/lying

o   Movement of head to different positions

o   Description of pain

o   Palpation of painful muscles

o   Associated dystonia (arm, blepharospasm, dysphonia)

 

Laterocollis

Levator scapulae Scalenus anterior Scalenius medius

Semispinalis cervicis

Longissimus cervicis

 

 

Laterocaput

SCM

Splenius capitus

Splenius cervicis

Trapezius

Semispinalis capitis

Longissimus capitis

Levator scapulae

 

 

Torticollis

Ipsilateral

Splenius capitus

Longissimus cervicis

Semispinalis cervicis

OCI

Contralateral

Trapezius

SCM

Semispinals capitus

Spinalis capitus

 

 

Torticaput

SCM (Contralateral)

Trapezius (contralateral)

Semispinalis capitis

Splenius capitis

Splenius cervicis

Longissimus capitus

Obliquus capitis inferior

 

 

Antecollis

Scalenus anterior

Scalenus medius

Lev scapulae

Longus colli pars recta

Longus collis pars obliqua inferior

SCM

 

 

Antecaput

Longus capitis

Longus colli pars obliqua superior

Lev scap

Platysma

Digastric, submental

 

 

Retrocollis bilateral

 

Longissimus cercicis

Semispinalis cervicis

 

 

Retrocaput bilateral

SCM

Trapezius

Semispinalis capitus

Splenius capitus

Splenius cervicis

Obliquus capitis inferior

 

 

 

 

Specific injections

 

OCI

Midway between posterior SCM and dorsal midline

At level of C2 (?25mm below mastoid process)

30-35mm deep

 

 

 

 

 

 

 

 

Treatment – Other

Medications

•   Limited benefit in general

•   Anticholinergics

o   Trihexyphenidyl (Artane)

o   Benztropine

•   Benzodiazepines

•   TCA’s (amitriptyline, nortriptyline)

Surgical

•   Selective peripheral denervation

•   Myectomy

•   DBS (to GPI) – some benefit in limited trials